Klimatyzacja przestaje być luksusem
Klimatyzację w Polsce ma od dziesięciu do piętnastu procent gospodarstw domowych.
W Europie ten odsetek jest wyższy - około dwudziestu trzech procent.
Rynek klimatyzacji w naszym kraju rośnie jednak w tempie, którego nikt się nie spodziewał. W czerwcu tego roku sprzedaż klimatyzatorów różnego typu była siedmiokrotnie większa niż rok wcześniej.
Czy klimatyzacja nadal jest wymysłem i luksusem, czy staje się już potrzebą?
- Jeśli mówimy o Polsce, to jest to potrzeba na kilka, kilkanaście dni w roku - mówi prof. Szymon Malinowski, fizyk atmosfery. - Będzie potrzebna przez coraz dłuższy czas i to bardzo szybko. Chłodniej nie będzie, a fale upałów będą coraz bardziej dotkliwe, więc będziemy musieli korzystać z klimatyzacji. Od tego nie ma już odwrotu - stwierdza.
Przenośny klimatyzator okazał się kompromisem
Pani Karolina zaczęła od najprostszego rozwiązania. Kupiła klimatyzator przenośny: bez montażu, bez fachowca, bez czekania na terminy. Szybko jednak przekonała się, że takie urządzenie to raczej kompromis niż skuteczne chłodzenie.
- Nie bardzo lubię lato, bo jest za gorąco, nie ma czym oddychać, a ja jestem astmatykiem - mówi pani Karolina.
Aby schłodzić pokój o kilka stopni urządzenie musi pracować non stop nastawione na maksymalny stopień chłodzenia.
- To urządzenie nie działa jak prawdziwy klimatyzator. Chłodzi tylko jeden pokój, z większą powierzchnią już sobie nie radzi. Ciężko też przespać noc, bo jest głośne. Ma około 65 decybeli - opowiada.
Od klimatyzatora w mieszkaniu pani Karoliny poprowadzona jest rura, która wychodzi na zewnątrz przez uchylone okno.
– To urządzenie to tylko prowizorka. Ciepłe powietrze i tak wlatuje do pomieszczenia - mówi pani Karolina.
Na fachowca trzeba czekać tygodniami
Kiedy klimatyzator przenośny nie przynosi oczekiwanej ulgi, wielu klientów zaczyna myśleć o rozwiązaniu skuteczniejszym. Oznacza to zakup i montaż klasycznej klimatyzacji ściennej.
- Obecnie na montaż klimatyzatora czeka się około trzech tygodni - mówi Marek Mijal, monter klimatyzacji. - Profesjonalna klimatyzacja może kosztować od 10 do 15 tysięcy złotych. Jeżeli mówimy o standardowym modelu, możemy zmieścić się w kwocie około 4,5 tysiąca złotych razem z montażem - dodaje.
Fachowiec przestrzega również przed kupowaniem przypadkowych urządzeń w internecie.
- Nie kupujemy klimatyzacji w internecie, ponieważ możemy mieć problem z gwarancją. Nie wiemy, kto jest importerem urządzenia ani czy rzeczywiście otrzymamy dokładnie ten produkt, który zamówiliśmy. Może się okazać, że trafimy na podróbkę - ostrzega Marek Mijal.
„Mamy instrukcję i film na TikToku”
Chociaż fachowcy przestrzegają przed takim rozwiązaniem, rynek wysyła klientom zupełnie inny sygnał. Wystarczy kilka kliknięć, by znaleźć klimatyzator sprzedawany jako kompletny zestaw do samodzielnego montażu. A kiedy pytamy sprzedawców, słyszymy, że instalacja urządzenia nie powinna sprawić większych trudności.
Skontaktowaliśmy się z jednym ze sprzedawców, którego ofertę znaleźliśmy na popularnym portalu internetowym.
– Mamy pisaną instrukcję. Mogę również przesłać linki do naszego TikToka. Są tam nagrania, na których pokazujemy, jak się to montuje – mówi mężczyzna, który odebrał telefon od naszej reporterki.
Zdaniem fachowców takie zapewnienia mogą stworzyć fałszywe poczucie bezpieczeństwa.
- Nie należy samodzielnie montować klimatyzacji, jeśli nie ma się odpowiedniej wiedzy, uprawnień i narzędzi - mówi Marek Mijal. - Może dojść do rozszczelnienia układu i poważnych oparzeń. Jeżeli urwałaby się część urządzenia albo rurka, w której panuje ciśnienie około 15 barów, może dojść nawet do odcięcia ręki - dodaje.
Certyfikat jest obowiązkowy
Przepisy prawa przewidziały zabezpieczenie. Klient kupujący klimatyzator przez Internet powinien podpisać dokument potwierdzający, że urządzenie zamontuje certyfikowany fachowiec. Problem w tym, że już po chwili przekonamy się, jak łatwo ten system obejść.
- My i tak tego nie zweryfikujemy: czy wpisana osoba rzeczywiście zamontowała urządzenie, czy też pani nas oszukała - słyszymy.
Nawet legalny montaż może utknąć w formalnościach
Nawet jeśli legalnie kupimy klimatyzator i znajdziemy certyfikowanego instalatora, możemy utknąć w urzędowych formalnościach.
W blokach i kamienicach potrzebna jest zgoda wspólnoty lub spółdzielni na montaż tego urządzenia. Na decyzję trzeba czasami czekać tygodniami, a nawet miesiącami. I nie zawsze jest ona pozytywna.
- Spółdzielnia nie wyraża zgody na montaż klimatyzacji na elewacji - mówi pani Karolina.
W sąsiednim mieszkaniu urządzenie jednak jest.
- Tylko dlatego, że zostało zamontowane przed ociepleniem budynku - wyjaśnia pani Karolina.
„Prawo nie nadąża za zmianami klimatycznymi”
- Zdecydowanie klimatyzacja nie jest już luksusem. Co więcej, kilka dni temu w Warszawie temperatury osiągnęły wyższy poziom niż na przykład na Sycylii. Klimatyzacja coraz częściej staje się niezbędnym elementem wyposażenia - mówi dr Piotr Pałka, radca prawny, specjalista ds. prawa spółdzielczego. I dodaje: - W tym przypadku prawo nie nadąża za zmianami klimatycznymi. Należałoby zmienić ustawę o własności lokali tak, aby uprościć proces uzyskiwania zgody z korzyścią dla mieszkańców.
Pani Karolina na razie pozostaje przy swoim przenośnym urządzeniu.
- Nie mam innego wyboru. Czekam na zmianę przepisów. Może pojawi się jakiś obowiązek wydawania zgody, szczególnie osobom takim jak ja, które zmagają się z astmą. Dla mnie to możliwość normalnego oddychania - mówi.